Besluit proceskosten bestuursrecht 

Het beleid voor het berekenen van de proceskostenvergoeding is beschreven in het Besluit proceskosten bestuursrecht. Een proceskostenvergoeding kan alleen betrekking hebben op: 

• Kosten van door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand (zoals de kosten van een belastingadviseur of een advocaat); 
• Kosten van een getuige, deskundige, etc.;
• Reis- en verblijfkosten;
• Verletkosten;
• Kosten van uittreksel, telefoon, etc.;
• Kosten van een arts wiens tussenkomst verplicht is.

Forfaitaire regeling

Alleen voor de kosten van uittreksel, telefoon, etc. geldt dat de werkelijke kosten kunnen worden vergoed. Voor de andere kosten geldt een forfaitaire regeling. Voor de genoemde proceshandelingen worden punten toegekend. Het aantal punten wordt vermenigvuldigd met een vast bedrag per punt van € 437 (2011).

Uitzondering fiscaal bezwaarschrift

Het is opvallend dat daarop één uitzondering geldt; een fiscaal bezwaarschrift bedraagt de helft van wat wordt vergoed bij een ‘normaal’ bezwaarschrift, namelijk € 218 (2011). In de wetsgeschiedenis zijn geen overtuigende argumenten te vinden voor dit onderscheid.

Schending gelijkheidsbeginsel

In de nota van toelichting wordt als argument gebruikt: […] op basis van gegevens van de Belastingdienst over de gemiddelde daadwerkelijk gemaakte kosten, (is) een lager forfaitair bedrag vastgesteld […].Hoe de belastingdienst aan die gegevens is gekomen wordt niet gemeld. Naar mijn mening is slechts om budgettaire redenen gekozen voor een halvering van de forfaitaire vergoeding bij fiscale bezwaren. Het is dan ook maar de vraag of het gelijkheidsbeginsel niet wordt geschonden nu er voor dit onderscheid in mijn ogen geen objectieve rechtvaardiging bestaat.

Rekening belastingadviseur

Naar mijn mening vormt de forfaitaire vergoedingenregeling voor bezwaren in fiscale zaken voor belastingplichtigen met een beperkt geldelijk belang veelal een beletsel om bezwaar te maken. Het zal nogal eens voorkomen dat de forfaitaire vergoeding van thans € 218 beduidend lager uitkomt dan de rekening van de belastingadviseur.

Belastingwetgeving is over het algemeen complex en de meeste belastingplichtigen beschikken niet over voldoende kennis van het belastingrecht om zelf een bezwaarschrift in te dienen. De financiële consequenties voor het (laten) voeren van een fiscale bezwaarprocedure kunnen in de praktijk dan ook een belangrijke belemmering vormen. Dit gaat ten koste van de rechtsbescherming.

Kostenvergoeding gelijkschakelen 

Ik pleit hierbij dan ook voor het gelijkschakelen van de forfaitaire kostenvergoeding in fiscale zaken aan de forfaitaire kostenvergoeding in de overige gevallen. In gevallen waarbij sprake is van een lichte bezwaarprocedure heeft de belastingdienst dan altijd nog de mogelijkheid om de proceskostenvergoeding te beperken door het forfaitaire basisbedrag te vermenigvuldigen met de wegingsfactor voor het gewicht van de zaak.

De auteur mr. M.J.C. Veerman FB is als belastingadviseur verbonden aan Contaxus Belastingadviseurs