Uitspraak rechtbank Haarlem

Recent is er in de fiscale wereld wederom opschudding ontstaan rondom de BTW correctie voor privé gebruik auto naar aanleiding van een uitspraak van rechtbank Haarlem op 1 juni 2011. In deze bijdrage ga ik nader in op deze uitspraak en de reactie erop van de wetgever. De bijdrage sluit ik af met een conclusie.

Met ingang van 1 januari 2008 was goedgekeurd dat voor de BTW correctie voor privé gebruik auto aangesloten kon worden bij de bijtelling voor de loonbelasting of inkomstenbelasting. Tegelijkertijd is in 2008 voor de loonbelasting een lagere bijtelling geïntroduceerd voor milieuvriendelijke auto's. Voor deze auto's gold een bijtelling van 14 procent van de cataloguswaarde.

Dit laatste is aanleiding geweest voor de procedure bij rechtbank Haarlem. Een belastingplichtige deed met succes een beroep op het gelijkheidsbeginsel en bereikte daarmee dat voor zijn niet-milieuvriendelijke auto ook de BTW correctie van 12 procent x 14 procent x de cataloguswaarde gold.

Gezien de introductie van een nul procent categorie in de loonbelasting per 1 januari 2010 zou deze uitspraak verstrekkende gevolgen kunnen hebben.

Reactie Staatssecretaris

De reactie van de staatssecretaris liet niet lang op zich wachten. Eén dag na publicatie van de uitspraak was er een aankondiging dat met ingang van 1 juli 2011 een aangepaste wijze van BTW correctie voor privé gebruik auto geïntroduceerd zou worden.

Besluit 29 juni 2011

Op 29 juni 2011 werd het besluit gepubliceerd waaruit de aangepaste wijze van BTW correctie voor privé gebruik auto blijkt. In het besluit is bepaald dat het privé gebruik voor de BTW wordt bepaald als fictieve dienst van de ondernemer aan zichzelf.

Om het exacte privé gebruik vast te stellen zou hiervoor per auto een sluitende kilometeradministratie gevoerd moeten worden. Met het oog op administratieve lastenverlichting keurt de Staatssecretaris goed dat uitgegaan mag worden van een forfaitaire correctie van 2,7 procent x de cataloguswaarde. Omgerekend naar de oude systematiek betekent dit een correctie van 12 procent van 22,5 procent van de cataloguswaarde.

Dit is voor belastingplichtigen met een niet-milieuvriendelijke auto een lagere correctie, maar voor belastingplichtigen met een milieuvriendelijke of zelfs nul-emissie auto een behoorlijk hogere BTW correctie.

Wettelijke grond voor correctie; symbolische vergoeding?

De Staatssecretaris geeft in het besluit aan dat de correctie plaatsvindt als een zogenaamde fictieve dienst van de ondernemer aan zichzelf. In de wet is hierover bepaald dat er sprake is van een fictieve dienst als een ondernemer om niet diensten verricht voor eigen privé gebruik of voor privé doeleinden van zijn personeel. In de eerdere aankondiging is aangegeven dat er antimisbruikmaatregelen komen voor gevallen waarin een symbolische vergoeding voor het privé gebruik wordt gevraagd met als doel de BTW correctie te omzeilen. Dit levert in de praktijk uiteraard vragen op. Een eigen bijdrage voor privé gebruik van bijvoorbeeld €50 per maand is voor de gemiddelde werknemer zeker niet symbolisch.

En de ondernemer met een eenmanszaak?

Met het besluit van 29 juni 2011 is een eerder besluit ingetrokken. In dit eerdere besluit was goedgekeurd dat een ondernemer met een eenmanszaak die een privé auto gebruikt voor zijn onderneming, 75 procent van de BTW op brandstof en onderhoudskosten in aftrek kon brengen als niet uit de administratie was op te maken wat de verhouding zakelijk/privé gebruik was. In het nieuwe besluit wordt niet over deze goedkeuring gesproken. Dit komt er op neer dat deze ondernemer verplicht worden een kilometeradministratie te voeren om aan te kunnen tonen in welke verhouding de auto zakelijk gebruikt wordt. Dit zal ongetwijfeld reden zijn voor discussies met de inspecteur.

Conclusie

Naar aanleiding van de uitspraak van Rechtbank Haarlem heeft de Staatssecretaris kordaat ingegrepen om een budgettaire derving van € 0,5 mrd per jaar te voorkomen. Door de snelheid van handelen is wellicht wat te snel over een aantal vraagpunten in de praktijk heen gestapt. Het zou de belastingplichtigen en de adviespraktijk erg helpen als er volledig duidelijkheid komt op de nu nog openstaande vragen. De aankomende Prinsjesdag zou een mooie gelegenheid zijn, zodat belastingplichtigenbij het indienen van de laatste BTW aangifte over 2011 weten waar zij aan toe zijn.

Drs. J. (Jan) van Esch, werkzaam bij Stolwijk Kelderman Accountants en Fiscalisten te Doetinchem