De publicatie van beloningen was al wettelijk verplicht voor het mkb, maar een deel houdt zich hier niet aan. Een van de voordelen die worden gezien in een leven zonder beursnotering, is dat het bedrijf niet hoeft te voldoen aan allerlei voorschriften over financiële transparantie. Bedrijven in privaat eigendom hebben daardoor veel minder last van maatschappelijke verontwaardiging over beloningen.

Stok achter de deur

Volgens NBA-directeur Berry Wammes krijgt zijn organisatie al enige tijd 'signalen' uit de beroepsgroep dat sommige middelgrote bedrijven de hand lichten met de verplichte toelichting op bestuurdersbeloningen. 'Accountants corrigeren dit niet altijd, en dat heeft geleid tot discussie binnen de beroepsgroep', zegt hij. Ook bij een recente inventarisatie bleek een aantal jaarrekeningen op dit punt mank te gaan. De NBA wil geen namen noemen.
Nu wil de beroepsorganisatie dit probleem in één keer voor alle accountants oplossen. De nieuwe instructie is een 'stok achter de deur', zegt Wammes, om de klant te dwingen zelf te publiceren. De accountant houdt het achter de hand als een 'uiterste middel'.

Toereikend en begrijpelijk

Weigert de onderneming alsnog, dan wordt dit de tekst die de accountant moet gebruiken: 'In de toelichting van de enkelvoudige jaarrekening heeft geen vermelding plaatsgevonden van de bezoldiging van bestuurders en commissarissen, hetgeen een afwijking is van artikel 2: 383 lid 1 BW.' Vervolgens moet de gezamenlijke beloning van de bestuurders en van de commissarissen worden vermeld.
De eerste verantwoordelijkheid voor openbaarmaking van informatie ligt bij het bedrijf. Maar NBA-voorzitter Ruud Dekkers noemt dat een regel waar de accountant zich niet achter mag 'verschuilen'. 'De accountant heeft de plicht', zegt hij, ‘om tegen te gaan dat jaarrekeningen van onvoldoende niveau in het maatschappelijk verkeer worden gebracht'.
Toelichtingen moeten volgens Dekkers niet alleen voldoen aan de wet, ze moeten ook 'toereikend en begrijpelijk' zijn. Daarmee komen accountants tegemoet aan de eisen van de parlementaire commissie-De Wit, die de oorzaken van de kredietcrisis heeft onderzocht.

Kritiekpunt

De nieuwe instructie aan accountants, een zogeheten 'praktijkhandreiking', heeft een algemene strekking. Alle serieuze afwijkingen van de regels die niet door het bedrijf zelf worden toegelicht, moeten door de accountant in zijn eigen verklaring worden verhelderd. Dit kan ook andere posten betreffen, zoals het waarderen van complexe financiële activa. Zwakke toelichting hierop bij financiële instellingen was ook een kritiekpunt van de commissie-De Wit. De accountant moet voorkomen dat een jaarrekening van onvoldoende niveau in omloop komt.