Bank failliet, wie krijgt wat?

Deposito garantieregeling
Gedupeerde klanten van DSB krijgen hun spaargeld inclusief deposito's en wat er op hun betaalrekening staat terugbetaald tot een ton. Zo is de garantieregeling en die geldt niet alleen voor particulieren maar ook voor kleine bedrijven en verenigingen. Maar zogeheten achtergestelde deposito's vallen niet onder de garantie, evenmin als lijfrentes en kapitaalverzekeringen.

Hoeveel gedupeerden terugkrijgen, ligt gecompliceerder. De garantie geldt per persoon, niet per rekening. Dat brengt met zich mee dat voor stellen met een en/of rekening de garantie wordt verdubbeld tot 200.000 euro. Opgebouwde maar nog niet uitgekeerde rente wordt ook vergoed. In totaal garandeert de regeling 365 miljard euro aan spaartegoeden, ofwel 22.000 euro per Nederlander.

Veelal wordt vergeten dat bij faillissement de tegoeden van de klant worden verrekend met de openstaande schuld, bijvoorbeeld een hypotheek of consumptief krediet. Wie 50.000 euro spaargeld heeft bij DSB maar ook een woningschuld van twee ton, krijgt niets terug maar houdt een lagere schuld over. Overigens stelt het ministerie van Financiën dat voor ,,schrijnende gevallen'' naar een oplossing wordt gezocht.

Wie betaalt
Het meest complexe vraagstuk is wíé betaalt. Claims van spaarders worden in beginsel binnen drie maanden afgehandeld en betaald door De Nederlandsche Bank. De centrale bank schuift de rekening daarvan door naar de andere banken. Hoe groter het aandeel van een bank op de spaarmarkt, hoe meer er moet worden meebetaald aan de garantie.

De precieze verdeling is niet openbaar, maar de grootste rekening komt terecht bij Rabobank (circa veertig procent), gevolgd door ING Bank en ABN Amro/Fortis. De banken draaien dus op voor de schade, de schatkist betaalt niets.
Daarmee ligt de situatie bij DSB anders dan bij het faillissement van Icesave vorig jaar. Dat vond plaats luttele dagen nadat het ministerie van Financiën de garantie had opgetrokken naar honderdduizend euro. Bos besloot destijds de banken te ontzien en spaartegoeden boven de oude grens van veertigduizend euro voor zijn rekening te nemen.

Ruim 3,2 miljard euro aan tegoeden bij DSB valt onder de garantie. De banken kunnen proberen de schade te verhalen op het failliete DSB. Het is evenwel niet logisch als de banken met de ene hand terughalen wat ze met de andere hebben gegeven, al was het maar omdat daarmee het toch al wankele vertrouwen in de financiële sector een nieuwe knauw krijgt.
Evenmin ligt het voor de hand dat de curatoren de banken voorrang geven op andere schuldeisers. Of de banken iets terugzien uit de DSB-boedel is dus de vraag.

Bos wil overigens af van het systeem waarbij de overblijvende banken achteraf de rommel opruimen. Krijgt hij zijn zin, dan dragen de banken voortaan verplicht premies af voor de opbouw van een 'rampenpot', en wordt pas omgeslagen als dat ontoereikend blijkt. De hoogte van de premie wordt afhankelijk van de risico's die een bank neemt.