Winkelwagen Geen artikelen - € 0,00

Vaststellingsovereenkomsten

Soms is het zinvol om een compromis te sluiten over de belastingheffing.

Voorbeelden zijn de minnelijke taxatie en de Advance Price Agreement (APA). Maar het kan ook gaan om de vaststelling  van een aanslag of een afspraak over de afwikkeling van een boekenonderzoek. Al deze zogenoemde vaststellingsovereenkomsten hebben de nodige haken en ogen en bieden niet altijd de juiste oplossing. Dat blijkt uit de veelvuldige jurisprudentie op dit vlak. De vraag is dus “kaarten we het af” of volgen we de weg van bezwaar en beroep?

Nadelen en voordelen
Afspraken met de belastingdienst hebben in het recente verleden tot ophef geleid in verband met strijd met het gelijkheidsbeginsel. Denk aan de kwestie De Vinkenslag waarbij de kampbewoners 3% inkomstenbelasting over hun omzet betaalden. Is die afspraak niet in strijd met de wet en zo ja, wat betekent dat dan? Dat is een groot nadeel van het fiscale compromis. U weet niet zeker of het stand houdt. Het is dus niet uitgesloten dat de rechter er nog aan te pas komt.
Voordeel is echter dat, mits goed doordacht en uitonderhandeld, een compromis tijd bespaart en het onderliggende geschil niet meer de voortgang van andere activiteiten belemmert. Verder is een vaststellingsovereenkomst pas rechtsgeldig bij voldoende bedenktijd. Eind vorig jaar heeft de Hoge Raad nog uitgemaakt dat een vaststellingsovereenkomst de weg naar de rechter afsluit, maar dat een beroep op een beleidsregel nog wel mogelijk is.

Zekerheid vooraf
De belastingwetgeving biedt verschillende mogelijkheden om zekerheid vooraf te verkrijgen krachtens een beschikking. Bijvoorbeeld of er sprake is van een fusie in de zin van de geldende vrijstellingen. Deze beschikking is bindend en is vatbaar voor bezwaar- en beroep. Biedt de wet geen mogelijkheid dan kan via de vaststellingsovereenkomst zekerheid vooraf worden verkregen.

De belastingdienst stelt hier echter duidelijke grenzen aan. Voor de zogenoemde APA/ATR (Advance Price Agreement / Advance Tax Ruling) zijn in besluit duidelijke kaders vastgesteld en is Belastingdienst Grote Ondernemingen Rotterdam aangewezen partij. Meer in het algemeen mag het verzoek om zekerheid, dat iedere vestiging van de belastingdienst mag behandelen, niet gaan over grensverkenning. Stel u legt een casus voor en deze past u aan naarmate u het idee heeft dat de belastingdienst niet akkoord zal gaan, dan is al snel het standpunt: grensverkenning, verzoek afgewezen.

Opheffing bestaand geschil

Het compromis wordt steeds meer toegepast bij bestaande onzekerheden over feiten (minnelijke taxatie) of over een rechtsvraag (is die regel van toepassing?).  Het doel van het compromis is opheffing van het geschil of de onzekerheid en daar kan in principe niet op worden teruggekomen. Wel kan er bij de totstandkoming van het compromis iets fout gaan, waardoor achteraf de afspraak niet werkt. Dit blijkt uit omvangrijke jurisprudentie

Totstandkoming vaststellingsovereenkomst
De vaststellingsovereenkomst kan een goed middel zijn om bestaande geschillen af te kaarten met de belastingdienst. Houd er wel rekening mee dat u en de belastingdienst daarbij de rechten en plichten hebben die gelden bij iedere overeenkomst. Bij de onderhandeling moet de juiste informatie verstrekt worden en er is een wederzijdse onderzoeksplicht naar de feiten. Bij uitzondering kan het compromis vernietigd worden omdat u achteraf tot andere inzichten bent gekomen (dwaling).

Denk er ook aan dat bij een verkeerde voorstelling van feiten de belastingdienst het compromis zal willen ontbinden wegens bedrog. Maar naast deze zaken en strijd met de wet zijn er niet zoveel mogelijkheden een compromis terug te draaien. Voor wat betreft strijd met de wet is het overigens niet zo dat het compromis niet werkt. In uitzonderingsgevallen kan het compromis vernietigd worden indien bij de totstandkoming al duidelijk was dat de afspraak in strijd was met de wet c.q. de openbare orde. Er was dan blijkbaar geen onzekerheid over toepassing van de wet, zodat daarover ook geen compromis kan worden gesloten.

Misbruik van omstandigheden

Het proces naar een compromis kan een verrassende wending nemen indien u de ongelijke onderhandelingspositie ervaart als dwang. De inzet was om tot overeenstemming te komen, maar machtsmisbruik ligt op de loer. Het kan zijn dat u geconfronteerd wordt met wurgbepalingen bijvoorbeeld. De vraag is dan of het niet beter is het overleg te stoppen en de weg naar de rechter in te slaan. De Hoge Raad heeft uitgemaakt dat een gesloten vaststellingsovereenkomst geen werking heeft als sprake is van misbruik van omstandigheden.

Samenvattend
Het compromis is een bruikbaar middel om belastingheffing te regelen. Let er wel op dat hoofdregel is dat u er niet op terug kan komen. De wetenschap dat een compromis in strijd met de wet u wel degelijk kan binden en dat het “afkaartspel” niet altijd recht doet aan de situatie, dwingt tot goede voorbereiding en vooral bedenktijd. Ziet het er naar uit dat er geen wilsovereenstemming ontstaat tussen u en de belastingdienst, stop dan de onderhandeling. Bezwaar en beroep is dan de aangewezen weg.


Auteur: Karel Stoffels, www.taxcompany.nl


Uw naam:
Uw e-mailadres:
Naam ontvanger:
E-mailadres ontvanger:
  Doorsturen

0 reactie(s)

Reageer op dit artikel

*
*
*

Plaats mijn reactie