Het systeem van heffingskortingen

Standaardheffingskorting
In de Wet inkomstenbelasting 2001 zijn de heffingskortingen opgenomen in hoofdstuk 8 van deze wet. De wet spreekt van de 'standaardheffingskorting', wat het gezamenlijk bedrag inhoudt van:
de algemene heffingskorting
de arbeidskorting
de inkomensafhankelijke combinatiekorting
de doorwerkbonus
de ouderschapsverlofkorting
de alleenstaande-ouderkorting
de aanvullende alleenstaande-ouderkorting
de jonggehandicaptenkorting
de ouderenkorting
de alleenstaande-ouderenkorting
de levensloopverlofkorting
de korting voor maatschappelijke beleggingen
de korting voor directe beleggingen en culturele beleggingen

Het totaalbedrag aan standaardheffingskorting wordt vervolgens gesplitst in een deel inkomstenbelasting en een deel premie volksverzekeringen. Dit is met name voor belastingplichtigen van 65 jaar en ouder van belang. Zij worden niet aangeslagen voor AOW-premies. Om die reden kunnen zij ook geen gebruikmaken van de heffingskorting, voor zover deze ziet op te betalen AOW-premies.

Niet alle hiervoor genoemde heffingskortingen komen terug in de loonbelastingtabellen. Met name inkomensafhankelijke combinatiekorting wordt niet in de loonbelasting verwerkt, zodat bij belastingplichtigen met kinderen er veelal nog een extra recht op heffingskorting zal zijn dat via de inkomstenbelasting moet worden verwerkt.